💪 Oynaq Xəstəlikləri

Artrit (Oynaq İltihabı) nədir? Növləri, Əlamətləri və Fizioterapevtik Müalicəsi

Ramazan Nəsirli — Fizioterapevt 📅 22 İyun 2026 ⏱ 6 dəq oxuma

Oynaqlarda ağrı, şişkinlik, sərtlik və hərəkət məhdudiyyəti ilə özünü göstərən **Artrit (oynaq iltihabı)**, dünyada milyonlarla insanın fiziki aktivliyini məməhdudlaşdıran əsas problemlərdən biridir. Artrit tək bir xəstəlik deyil, 100-dən çox oynaq xəstəliyini əhatə edən ümumi termindir. Bir çox pasiyent artrit ağrıları səbəbindən hərəkətsiz qalmağa üstünlük verir, lakin **artritin müalicəsində ən vacib prinsip oynaqların hərəkətliliyini qorumaq və ətraf əzələləri fizioterapiya ilə gücləndirməkdir**.

Artritin Ən Geniş Yayılmış Növləri

Klinikamızda əsasən aşağıdakı artrit növlərindən əziyyət çəkən pasiyentlərin bərpasını həyata keçiririk:

  1. Osteoartrit (Kirəcləşmə): Ən çox rast gəlinən növdür. Oynaq qığırdağının zamanla aşınması nəticəsində sümüklərin bir-birinə sürtünməsi ilə yaranır (məsələn, diz və bud-çanaq artrozu).
  2. Revmatoid Artrit: İmmun sisteminin bədənin öz oynaq qişalarına hücum etdiyi xroniki, iltihabi autoimmun xəstəlikdir. Adətən əl və ayaq oynaqlarında simmetrik şişkinliklə başlayır.
  3. Podaqra (Gout): Orqanizmdə sidik turşusunun (uric acid) artması və oynaqda kristallar şəklində yığılması ilə yaranır. Xüsusilə ayaq baş barmağında qəfil, şiddətli ağrı və qızartı ilə özünü göstərir.

Oynaq İltihabının Əsas Əlamətləri

  • Oynaqlarda daimi və ya hərəkət zamanı artan ağrı.
  • Zədələnmiş oynaqda aşkar şişkinlik, istilik (qızma) və qızartı.
  • Xüsusilə səhərlər oyananda oynaqların hərəkət etdirilməsində çətinlik (səhər sərtliyi).
  • Oynaq hərəkət amplitudasının (bükülmə və açılma dərəcəsinin) tədricən daralması.
💪 Hərəkət Dərmandır: İltihablı dövr xaricində hərəkətsiz qalmaq oynağın tamamilə donmasına və əzələlərin zəifləməsinə səbəb olur. Fərdi seçilmiş dərəcəli idman proqramı oynaq daxili mayenin dövranını təmin edərək ağrıları təbii yolla azaldır.

Artritin Fizioterapevtik Müalicə Metodları

Fizioterapevt Ramazan Nəsirli reabilitasiya mərkəzində pasiyentin artrit növünə və dərəcəsinə uyğun olaraq aşağıdakı prosedurları icra edirik:

  • Zərif Manual Terapiya və Mobilizasiya: Oynaq səthlərini bir-birindən uzaqlaşdıraraq təzyiqi azaltmaq və hərəkət həcmini artırmaq üçün xüsusi əl texnikaları.
  • Düşük Təsirli İdman Terapiyası (Low-impact Exercises): Oynaqlara ağırı yük salmadan əzələləri gücləndirən xüsusi izometrik idmanlar.
  • İsti və Soyuq Terapiya: İltihabi mərhələdə ödemi azaltmaq üçün soyuq tətbiqi, xroniki dövrdə isə əzələləri yumşaltmaq üçün isti tətbiqlər.
  • Elektroterapiya və Lazer: Ağrıkəsici cərəyanlar və yüksək intensivlikli lazer (HIL) ilə hüceyrə səviyyəsində sağalmanı stimullaşdırırıq.

💪 Oynaqlarınızı Aktiv Saxlayın!

Artrit ağrıları səbəbindən hərəkət etməkdə çətinlik çəkirsinizsə, peşəkar reabilitasiya komandamızdan fərdi proqram əldə edə bilərsiniz. Bakının 6 filialında sizi gözləyirik.

📅 İndi Qəbula Yazıl

Tez-Tez Verilən Suallar

Artrit zamanı idman etmək olar?

Bəli, oynaq iltihabının aktiv/kəskin (şiddətli ödem olan) dövrü xaricində, müntəzəm və yüngül idmanlar oynağın donmasının qarşısını alır, ətraf əzələləri gücləndirir və ağrını azaldır. Üzgüçülük, velosiped sürmək və terapevtik gimnastika ən uyğun idmanlardır.

Revmatoid artrit ilə osteoartritin (kirəcləşmə) fərqi nədir?

Osteoartrit (kirəcləşmə) mexaniki aşınma nəticəsində yaranır və adətən yaşla başlı tək-tək oynaqlarda (məsələn, yalnız dizdə) baş verir. Revmatoid artrit isə autoimmun xəstəlikdir; bədənin immun sistemi öz oynaq qişalarına hücum edir, bu zaman oynaqlarda simmetrik (hər iki əldə/dizdə) iltihab, şişkinlik və qızartı yaranır.

Ramazan Nəsirli

Ramazan Nəsirli

Fizioterapevt | Oynaq Reabilitasiyası Uzmanı

Hacettepe Üniversitesi məzunu. Revmatoloji və ortopedik xəstəliklərdə dayaq-hərəkət sisteminin bərpası üzrə zəngin klinik təcrübəli fizioterapevt.