xə Neyropatik Problemlər

Əl və Ayaqlarda Keyimə Səbəbləri Nələrdir? Nə Zaman Fizioterapiya Lazımdır?

Ramazan Nəsirli — Fizioterapevt 📅 22 İyun 2026 ⏱ 6 dəq oxuma

Gündəlik həyatımızda əllərdə və ayaqlarda **keyimə**, **gizildəmə**, **iynəbatma** və ya **yanma** kimi xoşagəlməz hisslər olduqca geniş yayılmışdır. Bəzən bu, sadəcə qısa müddətli bir əzələ spazmı və ya ayaq üstünə oturmağa başlı olsa da, xroniki xarakter aldıqda sinir sistemində bir siqnaldır. Dayaq-hərəkət sisteminin reabilitasiyası mütəxəssisi olaraq bildirirəm ki, **əl və ayaq keyimələrinin 90%-i onurğa yırtıqları və lokal sinir sıxılmalarından yaranır və əməliyyatsız bərpa olunur**.

Əl və Ayaq Keyiməsinin Əsas Səbəbləri

Ətraflarda keyimə hissi (parestoziya) beyindən əllərə və ayaqlara gedən sinir yollarının hər hansı bir hissədə təzyiq altında qalması və ya zədələnməsi ilə yaranır. Əsas tibbi səbəblər bunlardır:

  1. Onurğa disk yırtıqları: Boyun yırtığı əllərdə, bel yırtığı isə ayaqlarda keyiməyə və gücsüzlüyə yol açır.
  2. Lokal sinir sıxılmaları (Tunel sindromları):
    • *Karpal Tunel Sindromu:* Biləkdə median sinirin sıxılması ilə ilk 3 barmağın keyiməsi.
    • *Kubital Tunel Sindromu:* Dirsəkdə dirsək sinirinin sıxılması ilə adsız və çeçələ barmağın keyiməsi.
    • *Tarsal Tunel Sindromu:* Topuq nahiyəsində sinirin sıxılması ilə ayaq pəncəsi və barmaqlarının keyiməsi.
  3. Diabetik Neyropatiya (Şəkər xəstəliyi): Yüksək qan şəkəri incə sinir liflərini zədələyərək ayaqlarda corab kimi yayılan yanma və keyimə yaradır.
  4. Vitamin çatışmazlığı: Xüsusilə B12 vitamini sinir qişalarının (miyelinin) qorunması üçün vacibdir. Eksikliyi keyimələrə yol açır.
  5. Qan dövranı pozğunluqları: Periferik damar xəstəlikləri ətraflara gedən qan axınını azaldır.
💪 ENMQ (Elektromioqrafiya): Keyimənin hansı sinirin, harada (biləkdə, boyunda, dirsəkdə) və nə dərəcədə sıxıldığını müəyyən etmək üçün ENMQ (sinir testi) müayinəsi mütləq olunmalıdır.

Fizioterapevtik Müalicə Metodlarımız

Bakının 6 filialında fəaliyyət göstərən mərkəzimizdə keyimələrin müalicəsində səbəbə yönəlik yanağırıq:

  • Sinir Mobilizasiyası (Nerve Gliding): Sıxılmış siniri toxumalar arasında sərbəst hərəkət etdirən, gərmə və sürüşdürmə" əsaslı xüsusi əl texnikaları.
  • Manual Terapiya: Fəqərələr arası sıxılmaları (yırtıqlarda) və ya bilək/dirsək sümüklərindəki blokları manual olaraq açırıq.
  • Quru İynələmə (Dry Needling): Sinirin sıxılmasına kömək edən gərgin əzələ qruplarını iynə terapiyası ilə dərhal boşaldırıq.
  • Elektroterapiya: Sinir bərpasını sürətləndirən və ağrını önləyən xüsusi TENS və stimulyasiya cərəyanları.

xə Keyimələrin Keçməsini Gözləməyin!

Gecikmiş sinir sıxılmaları əzələ atrofiyasına (əriməsinə) yol aça bilər. Erkən dövrdə əməliyyatsız müalicəmizdən yararlanın.

📅 İndi Randevu Al

Tez-Tez Verilən Suallar

Əl keyiməsi infarkt əlaməti ola bilər?

Bəli, xüsusilə sol əldə və qolda qəfil başlayan keyimə, sinədə sıxılma, çənəyə vuran ağrı və soyuq tər tökülməsi infarkt və ya kardioloji bir problemin göstəricisi ola bilər. Belə hallarda təcili yardıma müraciət edilməlidir. Digər tərəfdən, xroniki, günlərlə davam edən keyimələr əsasən onurğa yırtıqları və sinir sıxılması ilə başlıdır.

Şəkərli diabetdə ayaq keyiməsinin qarşısını necə almaq olar?

Şəkərli diabetə başlı neyropatiya (sinir zədələnməsi) ayaqlarda keyimə və yanma hissi yaradır. Bunun qarşısını almaq üçün ilk növbədə qan şəkəri nəzarətdə saxlanmalı, ayaqlarda qan dövranını stimullaşdıran reabilitasiya idmanları edilmeli və B qrupu vitaminləri həkim nəzarətində qəbul olunmalıdır.

Ramazan Nəsirli

Ramazan Nəsirli

Fizioterapevt | Sinir Sıxılması Reabilitasiyası Uzmanı

Hacettepe Üniversitesi məzunu. Karpal tunel, dirsək sinir sıxılması və disk yırtığı fəsadlarının əməliyyatsız bərpası üzrə peşəkar fizioterapevt.